แมลงวันบ้าน (Musca domestica) จัดอยู่ในวงศ์ Muscidae เป็นแมลงที่พบได้ทั่วไปในบริเวณที่มีขยะและสิ่งปฏิกูล มีความสำคัญทางสาธารณสุขในฐานะพาหะทางกล (Mechanical vector) ของเชื้อก่อโรคระบบทางเดินอาหารหลายชนิด
ลักษณะทางชีวภาพและพฤติกรรม
แมลงวันบ้านตัวเต็มวัยมีสีเทาดำ วางไข่ในกองขยะอินทรีย์ มูลสัตว์ หรือเศษอาหารเน่าเสีย ตัวหนอน (Maggot) เจริญเติบโตในแหล่งอาหารเหล่านี้ก่อนเข้าดักแด้และกลายเป็นตัวเต็มวัย วงจรชีวิตสั้นเพียง 7-10 วัน ทำให้แพร่พันธุ์ได้รวดเร็วมากในสภาพอากาศร้อนชื้น
ความสำคัญทางสาธารณสุข
แมลงวันบ้านมีพฤติกรรมตอมสลับไปมาระหว่างแหล่งสิ่งปฏิกูลกับอาหารของมนุษย์ ขาและปากที่มีขนละเอียดสามารถพาเชื้อแบคทีเรีย เช่น เชื้อก่อโรคอหิวาตกโรคและโรคท้องร่วง ติดไปปนเปื้อนอาหารได้โดยไม่ต้องกัดหรือดูดเลือด
หลักการควบคุมทางวิชาการ
การควบคุมเน้นการจัดการสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม ได้แก่ การกำจัดขยะและมูลสัตว์อย่างถูกสุขลักษณะ การปิดฝาถังขยะให้มิดชิด ร่วมกับการใช้กับดักกาวเหนียวหรือสารเคมีกำจัดแมลงในจุดที่มีการรบกวนสูง
สรุป
แมลงวันบ้านเป็นตัวชี้วัดสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมที่สำคัญ การควบคุมแหล่งเพาะพันธุ์คือหัวใจสำคัญของการลดความเสี่ยงจากพาหะชนิดนี้
